Jak zostać jubilerem złotnikiem?

Jak zostać jubilerem złotnikiem?

Jeśli interesujesz się rzemiosłem, cenisz slow-design i nie przeraża cię mozolne zdobywanie umiejętności, zawód jubilera złotnika to zajęcie dla Ciebie! Pamiętaj, że nie musisz decydować się na ten zawodowy krok od razu. Jest wiele możliwości, by spróbować złotnictwa bez wprowadzania życiowej rewolucji! :)

Kluczowe wnioski z artykułu

• Do rozpoczęcia nauki złotnictwa nie potrzebujesz wyjątkowego talentu plastycznego ani idealnego wzroku. Ważniejsze są cierpliwość, uważność, precyzja i regularna praktyka.
• Zrozumiesz różnicę między pracą złotnika i jubilera, oraz to, dlaczego dziś te dwa obszary często się łączą.
• Dowiesz się, od czego zacząć: jakie kursy wybrać, jakie narzędzia są potrzebne na początku i czym różni się nauka w pracowni od formalnej ścieżki prowadzącej do egzaminu czeladniczego.

ZŁOTNIK I JUBILER, CO TO ZNACZY?

W Wytwórni Antidotum często stosujemy terminy złotnictwo i jubilerstwo zamiennie, ponieważ wiemy, że osoby nie zajmujące się zawodowo biżuterią nie muszą znać różnicy, jaka dzieli te dwie dziedziny.

Złotnictwo to rzemiosło artystyczne, zajmujące się tworzeniem ozdób i przedmiotów użytkowych z wykorzystaniem metali szlachetnych. Swoją nazwę zawdzięcza oczywiście złotu, jako jednemu z najchętniej wykorzystywanych w tym celu metali. Jubilerstwo natomiast, dotyczy tworzenia klejnotów przy użyciu szlachetnych kamieni. Oczywiście, złoto, srebro i platyna także wykorzystywane są przez jubilerów. Dodatkowo jednak, jubiler powinien być zaznajomiony z cechami poszczególnych typów kamieni – powinien umieć je rozpoznawać, a także wyceniać biżuterię, która je zawiera. Złotnik zaś, powinien umieć wykonać stopy metali o odpowiedniej próbie. 

Złotnik-jubiler będzie więc specjalistą o wszechstronnym przygotowaniu – powinien być doskonałym rzemieślnikiem, a także wytrawnym materiałoznawcą. Co więcej, w fachu tym niezbędna jest także biegłość w projektowaniu – w końcu bowiem, złotnik/jubiler może wykonywać biżuterię nie tylko na zamówienie, ale także jako wyroby artystyczne, o których kształtcie, sposobie użytkowania, oraz wartości będzie decydował w sposób autorski.  

CZYM RÓŻNI SIĘ ZŁOTNIK OD JUBILERA?OD CZEGO ZACZĄĆ?

Słowa złotnik i jubiler często używane są zamiennie, choć historycznie oznaczały trochę inne zajęcia. Złotnik był przede wszystkim rzemieślnikiem: pracował z metalem, wykonywał biżuterię, naprawiał ją, przerabiał i znał techniki warsztatowe. Jubiler częściej kojarzony był z kamieniami, ich oceną, oprawą i sprzedażą gotowej biżuterii.

Dziś te granice nie są już tak ostre. Osoba, która chce zawodowo zajmować się biżuterią, zwykle potrzebuje umiejętności z obu obszarów: powinna rozumieć metal, znać podstawy oprawy kamieni, umieć zaprojektować przedmiot i wykonać go własnymi rękami. Dlatego określenie złotnik jubiler dobrze opisuje kogoś, kto łączy wiedzę techniczną z wyczuciem formy, materiału i detalu.

Jeśli interesuje Cię tradycyjne złotnictwo, najlepiej zacząć od podstaw: pracy z narzędziami, poznania metali, lutowania, piłowania, szlifowania i prostych konstrukcji jubilerskich. Na naszych kursach uczymy właśnie takiego podejścia — krok po kroku, od pierwszych ćwiczeń warsztatowych do samodzielnego wykonania biżuterii.

JAK ZOSTAĆ JUBILEREM ZŁOTNIKIEM, JAK SIĘ KSZTAŁCIĆ?

Aby pracować w charakterze jubilera-złotnika nie ma konieczności posiadania formalnego wykształcenia. Wiedzę można zdobywać samodzielnie, co wiąże się jednak z ryzykiem nabrania nieprawidłowych nawyków technicznych. Najefektywniejszym sposobem kształcenia będzie fachowy kurs. Złotnictwa można uczyć się w szkole policealnej oraz w szkołach wyższych, między innymi w Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Dostępne są także kursy złotnictwa w szkołach prywatnych. W Wytwórni Antidotum dostępny jest kurs PRO, obejmujący kompletny program nauczania, od podstawowych technik złotniczych po zagadnienia jubilerskie związane z oprawą kamieni. Kurs PRO zrealizować można w trakcie 3 lat, podczas cotygodniowych spotkań w grupie studentów, bądź indywidualnie, w trakcie 180 godzin. W przypadku kursu PRO w trybie indywidualnym, możliwe jest dopasowanie częstotliwości i czasu lekcji do obowiązków osoby podejmującej kurs. W trakcie szkolenia w Wytwórni Antidotum łączymy wiedzę teoretyczną z praktyką. Przed każdym zadaniem studenci otrzymują wprowadzenie dotyczące techniki, sprzętu i materiałów. W Wytwórni Antidotum nie prowadzimy jednak zajęć dotyczących specjalistycznych zagadnień gemmologicznych i wyceny biżuterii. W tym przypadku kierujemy chętnych na kursy w Polskim Towarzystwie Gemmologicznym. 

Uwaga: po ukończeniu kursu, niezależnie od miejsca pobierania nauki, oraz udokumentowaniu przynajmniej 3-letniej praktyki w zawodzie, możesz przystąpić do egzaminu czeladniczego, który zdaje się w Izbie Rzemieślniczej. Po dwóch kolejnych latach możesz przejść egzamin mistrzowski. 

ILE KOSZRUJE PROFESJONALNY KURS ZŁOTNICZY DLA POCZĄTKUJĄCYCH?

Inwestycja w rzetelną edukację bardzo pomaga w tej branży, bo profesjonalne jubilerstwo opiera się nie tylko na pomyśle, ale też na dobrym opanowaniu narzędzi, materiałów i kolejnych etapów pracy. W naszej szkole Wytwórnia Antidotum prowadzimy kursy, które pozwalają spokojnie postawić pierwsze kroki przy stole jubilerskim: poznać podstawowe techniki, oswoić się z pracą z metalem i stopniowo przechodzić do bardziej samodzielnych zadań.

Koszt nauki zależy od wybranej ścieżki. Ceny podstawowych kursów zaczynają się zazwyczaj od kilkuset złotych za krótkie warsztaty weekendowe, natomiast dłuższa, wielomiesięczna nauka może kosztować od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Osobną drogą jest formalna edukacja zawodowa, która może prowadzić do uzyskania tytułu technik jubiler — to jednak inny typ kształcenia niż kursy prowadzone w naszej pracowni.

JAK WYGLĄDA EGZAMIN CZELADNICZY NA ZŁOTNIKA W IZBIE RZEMIEŚLNICZEJ?

Dla wielu osób ważnym etapem nauki jest formalne potwierdzenie umiejętności. W zawodzie złotnika taką możliwością może być egzamin czeladniczy organizowany przez Izby Rzemieślnicze. Nie jest to egzamin prowadzony w naszej szkole, ale na kursach w Wytwórni Antidotum można zdobywać umiejętności, które pomagają się do niego przygotować.

Egzamin zwykle obejmuje dwie części:

• część teoretyczną, związaną między innymi z materiałoznawstwem, podstawami prawa probierczego i rysunkiem zawodowym,
• część praktyczną, polegającą na samodzielnym wykonaniu określonego przedmiotu na podstawie rysunku technicznego i w wyznaczonym czasie.

Po zdaniu egzaminu otrzymuje się świadectwo czeladnicze, które potwierdza kwalifikacje rzemieślnicze w zawodzie. Może być ono pomocne przy szukaniu pracy, rozwijaniu własnej pracowni albo porządkowaniu swojej ścieżki zawodowej. Osobną drogą kształcenia jest uzyskanie tytułu technik jubiler — dlatego przed wyborem kursu lub egzaminu warto sprawdzić, jaki dokument chcesz ostatecznie zdobyć i do czego będzie Ci potrzebny w praktyce.

GDZIE MOŻE PRACOWAĆ ZŁOTNIK-JUBILER?

Myśląc o zawodzie złotnika-jubilera analizujesz zapewne sposoby Twojego zatrudnienia w przyszłości. Możliwości jest kilka.

Po pierwsze, możesz założyć własną pracownię. Jak w każdym przedsięwzięciu biznesowym, istotna dla jego powodzenia będzie specjalizacja. O tym, jaka specjalizacja będzie najkorzystniejsza decyduje wiele czynników. Dlatego też, decyzja o specjalizacji twojej działalności powinna być wynikiem pogłębionej analizy indywidualnych warunków, w których będziesz funkcjonować. Pośród możliwych specjalizacji są na przykład:

• tworzenie na zamówienie unikatowych pierścionków zaręczynowych i obrączek
• naprawa i przerabianie biżuterii
• tworzenie rekonstrukcji historycznych wzorów biżuterii
• tworzenie autorskiej biżuterii modowej
• wycena, skup i sprzedaż szlachetnej biżuterii vintage
• oferowanie usług podwykonawczych, polegających na realizacji zamówień składanych przez marki biżuteryjne.

Po drugie, możesz ubiegać się o pracę w pracowni jubilerskiej lub w sklepie z wyrobami jubilerskimi. W obu tych przypadkach, konkurencyjną przewagę zapewnią Ci posiadane świadectwa ukończenia kursów i szkoleń. Także tutaj możesz się specjalizować, stawiając na przykład na oprawę kamieni, lub umiejętność szlifowania. 

Pamiętaj, że umiejętności zdobyte w trakcie kształcenia są uniwersalne – tak samo pracują złotnicy w Polsce, jak i zagranicą. Myśląc o karierze w roli jubilera możesz myśleć w kategoriach światowych! Możesz ubiegać się o pracę w zagranicznej pracowni lub sklepie, a jeśli prowadzisz własną działalność – popularyzacja usług w internecie może skierować do twojej firmy klientów z różnych stron świata. 

JAKIE NARZĘDZIA SĄ NIEZBĘDNE DO ZAŁOŻENIA PIERWSZEJ PRACOWNI ZŁOTNICZEJ?

Skompletowanie pierwszych podstawowych narzędzi warsztatowych to moment, w którym nauka zaczyna wychodzić poza teorię. Nie trzeba od razu kupować wszystkiego, co znajduje się w profesjonalnej pracowni, ale warto wiedzieć, od czego zacząć i które narzędzia rzeczywiście przydają się na pierwszym etapie pracy z metalem.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak można rozsądnie przygotować własne miejsce do pracy, zajrzyj do naszego bezpłatnego kursu o wyposażeniu pracowni: Przygotowanie domowej pracowni złotniczej. Pokazujemy w nim, jakie narzędzia warto mieć na start i jak skompletować je tak, żeby pracownia była funkcjonalna, ale nie przeładowana.

Na początek przydadzą się przede wszystkim:

• palnik gazowy do lutowania i prostych prac z metalem,
• rylce oraz pilniki o różnej gradacji,
• nożyce do blachy oraz precyzyjna piłka, czyli włośnica,
• kula grawerska lub proste imadło jubilerskie.

Taki zestaw pozwala ćwiczyć podstawowe techniki, przygotowywać elementy, obrabiać metal i stopniowo uczyć się samodzielnej pracy. Dla osoby, która dopiero zaczyna, ważniejsze od rozbudowanego wyposażenia jest zrozumienie, do czego służą konkretne narzędzia i jak korzystać z nich bezpiecznie. Dzięki temu początkujący złotnik albo złotnik jubiler może rozwijać swoje umiejętności spokojnie, krok po kroku, także poza dużą pracownią.

JAKICH ZAROBKÓW MOŻESZ SIĘ SPODZIEWAĆ?

Zarobki w zawodzie złotnika są różne. Ich wysokość zmienia się w zależności od ilości zleceń, stażu twojej pracy, miejsca, w którym będziesz pracować, a także sposobu, w jaki będziesz sprzedawać swoje wyroby. W Polsce możesz spodziewać się  średnich zarobków w granicach 3000 – 8000 zł netto (dane za: Sedlak & Sedlak i wywiadów). W Europie Zachodniej i USA zarobki jubilera będą wyższe, droższe będzie jednak szkolenie. Zaletą szkolenia w Polsce jest jego cena – niższa niż za granicą.

CZY TRZEBA MIEĆ TALENT PLASTYCZNY I DOBRY WZROK, ŻEBY ZOSTAĆ ZŁOTNIKIEM?

To jedno z pytań, które często pojawia się przed zapisaniem się na pierwsze zajęcia: czy żeby uczyć się złotnictwa, trzeba umieć świetnie rysować, mieć wyjątkową wyobraźnię przestrzenną albo bardzo dobry wzrok? Oczywiście zmysł estetyczny i sprawna ręka pomagają, ale nowoczesne jubilerstwo opiera się przede wszystkim na technikach, których można się nauczyć przez regularne ćwiczenie.

Jeśli interesuje Cię zawód jubilera, nie musisz być wybitnym rysownikiem ani rzeźbiarką. Dużo ważniejsze są cierpliwość, uważność, dokładność i gotowość do powtarzania tych samych czynności tyle razy, ile trzeba. To właśnie te cechy z czasem budują pewność ręki i warsztat, który posiada dobry jubiler.

Podobnie jest ze wzrokiem. W podstawowej pracy jubilerskiej nie zawsze potrzebne są zaawansowane systemy optyczne. W naszej pracowni korzystamy z prostego powiększenia, które jest w pełni wystarczające dla osób początkujących i pomaga spokojnie zobaczyć detal, kontrolować linię piłowania, lutowania czy wykończenia powierzchni. Osoby, które chcą pracować w większym powiększeniu, mogą rozwijać tę umiejętność na kursach spawania laserem, gdzie praca odbywa się z użyciem mikroskopu.

Dawne złotnictwo może wydawać się niedostępne, dopóki patrzy się na gotowy przedmiot. Kiedy jednak rozłoży się proces na etapy, okazuje się, że wiele zależy od praktyki, dobrego prowadzenia i spokojnego nabierania wprawy. Zawód złotnika nie powstaje z samego talentu, tylko z regularnej pracy przy stole. Z czasem złotnik jubiler uczy się nie tylko poprawnie wykonywać techniki, ale też podejmować własne decyzje projektowe i rozwijać indywidualny sposób pracy.

JAK ZOSTAĆ JUBILEREM ZŁOTNIKIEM? PODSUMOWANIE

Złotnictwo to wspaniały zawód, który kochamy i wykonujemy. Oczywiste jest też, że zawód ten ma również minusy. Decyzję pozostawiamy Tobie. Pamiętaj – nie musisz decydować się na ten krok od razu! Jeśli chcesz spróbować, czy złotnictwo to zawód dla Ciebie, przyjdź do naszej pracowni, zobacz, jak wygląda warsztat, może zdecydujesz się na lekcję próbną? Zapraszamy Cię serdecznie!

Plusy zawodu złotnika-jubilera

• poczucie spełnienia zawodowego, 
• realizacja talentu artystycznego,
• duże możliwości rozwoju zawodowego i osobistego,
• pracujesz rękoma, nie musisz siedzieć przed komputerem!

Minusy:

• praca z trudnym materiałem, będzie się zdarzać, że się skaleczysz,
• będziesz mieć kontakt z chemicznymi substancjami,
• twoje zarobki będą uzależnione od ilości zleceń,
• musisz zdobyć odpowiednie wykształcenie i umiejętności, a potem stale się doszkalać.

Mini FAQ

1. Czy można zostać złotnikiem bez kończenia szkoły zawodowej?
Tak. Złotnictwa można uczyć się także poza szkołą zawodową: na kursach, w pracowni i przez regularną praktykę. Jeśli zależy Ci na formalnym potwierdzeniu umiejętności, możesz później podejść do egzaminu czeladniczego organizowanego przez Izbę Rzemieślniczą. Kursy w Wytwórni Antidotum nie zastępują tego egzaminu, ale mogą pomóc przygotować się do takiej ścieżki.

2. Ile czasu zajmuje nauka zawodu od zera?
To zależy od tempa pracy, regularności i celu, jaki sobie stawiasz. Pierwsze podstawy można poznać stosunkowo szybko, ale swobodna, samodzielna praca z metalem wymaga czasu. Jeśli myślisz o poziomie czeladniczym, warto założyć raczej kilka lat regularnej praktyki niż kilka miesięcy nauki.

3. Czy praca w tym zawodzie jest bezpieczna dla zdrowia?
Może być bezpieczna, jeśli od początku uczysz się dobrych nawyków. W złotnictwie pracuje się z ogniem, ostrymi narzędziami, pyłem, czasem także z chemią, dlatego ważna jest wentylacja, ochrona oczu, odpowiednie stanowisko pracy i świadome obchodzenie się z materiałami. Tego również warto uczyć się od pierwszych zajęć, a nie dopiero wtedy, kiedy pojawi się problem.

4. Czym zajmuje się technik jubiler w codziennej pracy?
Technik jubiler może projektować, wykonywać, naprawiać i przerabiać biżuterię. W praktyce oznacza to pracę z metalem, kamieniami, narzędziami ręcznymi, lutowaniem, szlifowaniem, polerowaniem i różnymi sposobami wykańczania powierzchni. W niektórych pracowniach pojawiają się także technologie cyfrowe, na przykład projektowanie 3D, ale podstawą nadal pozostaje dobre rozumienie materiału i procesu.

5. Gdzie szukać pracy po nauce złotnictwa?
Możliwości jest kilka. Można pracować w pracowni jubilerskiej, przy naprawach, w małej manufakturze, przy produkcji biżuterii albo rozwijać własną markę i autorską pracownię. Wiele zależy od tego, czy bliżej Ci do precyzyjnego rzemiosła, projektowania, pracy z klientem, czy tworzenia własnych kolekcji.

Jeśli chcesz zapoznać się z podstawowymi zagadnieniami warsztatu, skorzystaj z naszego kursu online „Wycinanie biżuterii za pomocą piłki włosowej”. Narzędzia niezbędne do realizacji zadania możesz od nas wypożyczyć.